Quick takeaways

• Er zijn twee hoogtes: tot net onder de knie of tot halverwege de kuit. De eerste benut het volledige verloop van enkel naar kuit, de tweede valt minder op onder een broek.

• Trek ze aan voordat je benen opzwellen, dus thuis of bij de gate. Over een al gezwollen voet krijg je de kous een stuk lastiger aan.

• Vliegtuigsokken, reissokken en compressiekousen zijn hetzelfde product met verschillende namen. Waar het om gaat is de hoogte, de klasse en de maat.

• De druk is bewust ongelijk verdeeld: het hoogst net boven je enkel, aflopend richting je kuit. Dat aflopende verloop is waar het om draait, niet de strakheid op zich.

• Zwelling komt vooral door urenlang stilzitten. Datzelfde speelt op een lange autorit of treinreis, met als verschil dat de cabinelucht in een vliegtuig ook nog eens droog is.

Je stapt uit het vliegtuig en je schoenen zitten strakker dan toen je instapte. Je enkels zijn dikker, je benen voelen zwaar en de eerste uren op je bestemming loop je stram rond. Herkenbaar? Dan ben je niet de enige: het is een van de meest genoemde ongemakken van een lange vliegreis.

Compressiekousen voor het vliegtuig zijn er in verschillende hoogtes en compressieklassen, en dat maakt de keuze verwarrender dan nodig. In dit artikel lees je welke kous past bij jouw vlucht, wanneer je hem aantrekt, hoe lang je hem aanhoudt en waarom het bij de een wel werkt en bij de ander niet.

Waarom compressiekousen in het vliegtuig?

In een vliegtuigstoel zit je urenlang stil, waardoor vocht zich ophoopt in je onderbenen. Een compressiekous geeft dan gecontroleerde druk, het hoogst net boven je enkel en aflopend richting je kuit. Dat verloop ondersteunt de veneuze bloedstroom, waardoor je benen na de vlucht minder zwaar aanvoelen.

Dat aflopende verloop heet degressieve compressie en het is het principe achter elke compressiekous. In een vliegtuig komt het extra tot zijn recht: je kuitspieren staan urenlang stil, terwijl juist die spieren normaal helpen om bloed omhoog te pompen. Of je nu zoekt op compressiekousen vliegtuig, compressiesokken vliegtuig of vliegtuigsokken, het gaat steeds om dit principe.

Wat de compressieklassen betekenen, komt verderop in dit artikel aan bod.

Waarom houden je benen vocht vast in het vliegtuig?

Drie dingen komen in een vliegtuig samen, en alle drie werken dezelfde kant op.

• Je zit stil. Je kuitspier is je belangrijkste hulpmiddel om bloed vanuit je onderbeen omhoog te krijgen, en die staat uren achter elkaar uit.

• Je zit met gebogen knieen, vaak urenlang in dezelfde houding en met weinig ruimte om je benen te verleggen.

• De lucht in de cabine is droog en de cabinedruk ligt lager dan op de grond. Je drinkt vaak minder dan je gewend bent, zeker als je slaapt.

Het gevolg voel je in je schoenen. Vocht zakt naar je onderbenen en blijft daar, omdat er weinig is dat het terugduwt. Dat is ook waarom je benen na de landing zwaar aanvoelen en je enkels dikker zijn dan bij vertrek.

Wanneer trek je compressiekousen aan voor een vlucht?

Het moment waarop je de kous aantrekt bepaalt voor een groot deel wat je eraan hebt.

Trek de kous aan voordat je benen opzwellen, niet erna. Reizigers die dit vaker doen, trekken hem thuis aan voordat ze de deur uitgaan, of uiterlijk bij de gate nadat ze door de security zijn. Op dat moment zijn je benen nog normaal en glijdt de kous er soepel overheen.

Wacht je tot je halverwege de vlucht merkt dat je enkels dikker worden, dan werkt het twee keer tegen je. Je krijgt de kous veel lastiger aan over een gezwollen voet, en de zwelling die er al is, is er al.

Wanneer trek je compressiekousen weer uit?

Later dan de meeste mensen aannemen. Vliegen met compressiekousen draait namelijk niet om de vlucht alleen, maar om hoe lang je reis werkelijk duurt.

Reizigers die er ervaring mee hebben, rekenen niet in vluchturen maar in reisuren. Een vlucht van elf uur is met de rit naar de luchthaven, het inchecken, de overstap, het wachten op je koffer en de reis naar je hotel al snel een reis van twintig uur of meer. Al die tijd zit of sta je grotendeels stil.

De vuistregel die je veel terugziet: hou de kousen aan tot je op je bestemming bent en een stuk hebt gelopen. Dat kan betekenen dat je ze bij aankomst in je hotelkamer pas uittrekt, onder de douche. Sommige reizigers houden ze zelfs de eerste dag aan als ze veel gaan wandelen.

Mag je met compressiekousen slapen tijdens een vlucht?

[TE VERIFIEREN DOOR SOLIT] Onderstaand antwoord staat niet in de door SOLIT gedeelde productinformatie en beschrijft het gangbare gebruik. Voorgestelde tekst: val je tijdens de vlucht in slaap, dan hou je ze gewoon aan. Je zit nog steeds rechtop, en na het slapen volgen meestal nog uren reizen waarin je zit en staat. Ga je op je bestemming naar bed, dan trek je ze uit. Heb je een medische reden om compressie te dragen, leg deze vraag dan voor aan je huisarts.

De juiste maat kiezen voor in het vliegtuig

Bij een compressiekous bepaalt de maat of het drukverloop klopt, en dat merk je pas na een paar uur zitten.

Snijdt de kous bij je knie in je been, of drukt de teennaad tegen je tenen, dan zit de maat niet goed. In beide gevallen zit je er een hele reisdag mee, dus het loont om dit voor vertrek te controleren.

Waar je op let:

• Hij ligt glad om je kuit. Een plooi die je bij het aantrekken niet opmerkt, wordt na vier uur zitten een drukpunt.

• De druk is merkbaar maar niet pijnlijk. Trek je de kous na de vlucht uit, dan hoort de boord geen diepe afdruk te hebben achtergelaten.

• Je tenen hebben ruimte. Knelt de naad vooraan, dan ga je daar in het twaalfde vlieguur spijt van krijgen.

• De boord zakt niet af en rolt niet om.

Het maatbereik van SOLIT bestaat uit drie ranges: 35-38, 39-42 en 43-46, gelijk aan de andere sokken uit het assortiment.

Compressiekousen voor het vliegtuig zijn voor dames en heren hetzelfde product. Het drukverloop, de materialen en de constructie zijn gelijk; je kiest alleen een andere maat en eventueel een andere kleur. De drie ranges dekken zowel dames- als herenmaten.

Welke compressieklasse heb je nodig voor een vlucht?

Compressie wordt uitgedrukt in mmHg, millimeter kwikdruk, en ingedeeld in klassen. Hoe hoger de klasse, hoe steviger de druk.

De compressiekous van SOLIT valt in klasse 2, met een druk van 23 tot 32 mmHg. Dat is een middelsterke compressie en de enige klasse die SOLIT voert.

Daarnaast is er een katoenen kous voor dagelijks gebruik. Die heeft geen compressieklasse en is gericht op comfort en ondersteuning door de dag heen, bijvoorbeeld tijdens de wandeldagen op je bestemming.

Welke compressiekousen zijn het beste voor het vliegtuig?

SOLIT voert twee hoogtes. Het hoge model loopt tot net onder de knie en benut het volledige verloop van enkel naar kuit. Het crewmodel loopt tot ongeveer halverwege de kuit en is de lagere, minder opvallende variant. Dit overzicht zet die twee naast de situaties waarin reizigers ze dragen.

En de kleur? De compressiekousen zijn er in zwart en wit, de modellen voor dagelijks gebruik in beige, blauw en grijs. Voor een reisdag waarop je twintig uur in dezelfde kleding zit, kiezen de meeste mensen een donkere of neutrale tint, simpelweg omdat die minder opvalt onder een opgestroopte broekspijp en minder snel vies oogt.

Hoeveel paar neem je mee op reis?

Voor de vlucht zelf heb je aan een paar genoeg. Toch nemen veel reizigers er twee mee, om twee redenen. Dat komt goed uit, want SOLIT verkoopt zijn sokken per meerdere paren en niet los.

De eerste is hygiene. Na twintig uur onderweg is je kous niet meer fris, en op de heenreis wil je hem soms aanhouden tot in je hotelkamer. Een tweede paar betekent dat je op de terugreis niet dezelfde kous opnieuw hoeft aan te trekken.

De tweede is je bestemming. Ga je veel wandelen, sta je op een beurs of maak je dagtochten, dan zijn dat precies de dagen waarop je benen het zwaarst worden belast. Een tweede paar geeft je die mogelijkheid zonder tussendoor te wassen.

Vliegtuigsokken, reissokken, steunkousen of compressiekousen?

Vier woorden voor grotendeels hetzelfde product, en die verwarring is een van de redenen dat mensen door de bomen het bos niet meer zien.

Zoek je dus op vliegtuigsokken of reissokken, dan kom je in de praktijk uit bij compressiekousen. Waar het om gaat is niet het woord, maar de hoogte, de compressieklasse en de maat. Wil je weten hoe het drukverloop is opgebouwd en wat de klassen precies betekenen, lees dan wat compressiekousen doen en hoe ze werken.

Voor wie zijn compressiekousen minder geschikt op reis?

Er zijn reizen en reizigers waarvoor compressie weinig toevoegt. Op zulke trajecten heb je genoeg aan een gewone sok die goed zit en blijft zitten.

• Je vliegt vooral korte afstanden binnen Europa en merkt aan je benen weinig verschil.

• Een strakke pasvorm rond je kuit ligt je niet, en in een vliegtuigstoel wil je niet urenlang aan iets zitten denken.

• Je wilt geen zichtbare sok in lage schoenen, bijvoorbeeld onder loafers of instappers op een zakenreis.

• Je wilt je onderbeen bedekt houden in een koude cabine, maar zonder de druk.

Zit jouw situatie daartussen? Dan zijn de sneakersokken geschikt voor korte vluchten en dagelijks gebruik, de footies voor wie geen sok wil zien onder lage schoenen, en de hoge sokken voor bedekking zonder druk. Stuk voor stuk gebouwd op hetzelfde principe als de compressiekous: ze blijven zitten.

Reizen met de SOLIT compressiekousen

In een vliegtuigstoel zit je vast. Je kunt niet even je broekspijp omhoog doen om iets recht te trekken, en een kous die verschuift verplaatst het drukverloop waar de hele werking op rust. Dat maakt de pasvorm op reis belangrijker dan waar dan ook.

"Bij SOLIT zijn we begonnen met sokken die niet wegzakken. Op een reis van twintig uur is dat geen luxe maar de basis. Vanuit dat idee zijn we compressiekousen gaan maken, om mensen ook op die lange reisdagen verder te helpen."

Olaf Habraken, oprichter SOLIT

Dat zie je terug in het klantonderzoek. Van de 19.365 ondervraagden koos 60,9% voor SOLIT omdat de sokken niet afzakken, en 16,4% zegt daar bij gewone sokken de hele dag last van te hebben. Precies de groep die op een vlucht van twaalf uur niet wil zitten frunniken aan een kous die naar beneden kruipt.

De kous bestaat uit 53% polyamide, 33% Dryarn en 14% elastaan. Dryarn is een lichte microvezel die vocht van je huid afvoert en snel droogt, wat van pas komt als je voeten in je schoenen warm worden tijdens een lange vlucht.

Het volledige assortiment vind je op solitsocks.nl.

Compressiekousen voor andere dagen

Je reis houdt niet op bij de landing. De dagen erna zijn vaak juist de dagen waarop je benen het zwaarst worden belast: een stedentrip waarin je twintigduizend stappen zet, een beurs waar je uren staat, of een dagtocht met weinig zitmomenten.

Voor die dagen is de katoenen kous voor dagelijks gebruik een logische keuze: gericht op comfort en ondersteuning door de dag heen. Hetzelfde geldt voor de terugreis, en voor de andere momenten onderweg waarop je stilzit. Een lange autorit, een treinreis of een transfer naar je accommodatie doen met je benen precies wat een vliegtuigstoel doet.

Ga je op je bestemming sporten, bijvoorbeeld tijdens een hardloopvakantie of een trailweekend, dan gelden er andere keuzes rond hoogte en het moment van dragen. Die staan in ons artikel over compressiekousen voor hardlopen. Blijf je ze na je reis gewoon aantrekken, dan lees je in compressiekousen voor dagelijks gebruik waar je op let bij een kous die je elke dag draagt. 

Zo ga je goed voorbereid op reis

Het verschil tussen compressiekousen die werken en compressiekousen die in je koffer blijven, zit in twee dingen. De juiste maat, zodat de kous nauw aansluit zonder te knellen of af te zakken. En het juiste moment: aantrekken voordat je benen opzwellen, en pas uittrekken als je op je bestemming hebt rondgelopen.

Benieuwd wat SOLIT verder maakt? Dat zie je in de sokkencollectie.

Veelgestelde vragen over compressiekousen in het vliegtuig

Is het goed om compressiekousen te dragen in het vliegtuig?

Ja. Tijdens een vlucht zit je urenlang stil, waardoor vocht zich ophoopt in je onderbenen. Een compressiekous geeft gecontroleerde druk met een verloop van enkel naar kuit, wat de veneuze bloedstroom ondersteunt. Zorg wel dat je de juiste maat draagt, want een kous die knelt of afzakt doet niet wat hij moet doen.

Kunnen compressiekousen helpen tijdens het vliegen?

Ze bieden ondersteuning en dragen bij aan minder zware benen na een lange vlucht. Het is een van de dingen die je kunt doen; regelmatig opstaan, enkelrotaties en voldoende drinken horen er net zo goed bij.

Wanneer moet ik compressiekousen aantrekken voor een vlucht?

Voordat je benen opzwellen, dus thuis voordat je vertrekt of uiterlijk bij de gate. Op dat moment zijn je benen nog normaal en glijdt de kous er soepel overheen. Wacht je tot je enkels al dikker zijn, dan krijg je de kous lastiger aan en is de zwelling er al.

Hoe lang moet je compressiekousen dragen in het vliegtuig?

Reken in reisuren, niet in vluchturen. Van je voordeur tot je hotel ben je vaak twee keer zo lang onderweg als de vlucht duurt. De gangbare vuistregel onder reizigers is om de kousen aan te houden tot je op je bestemming bent en een stuk hebt gelopen.

Kun je compressiekousen aanhouden als je slaapt in het vliegtuig?

Val je tijdens de vlucht in slaap, dan hou je ze gewoon aan. Je zit nog steeds rechtop, en na het slapen volgen meestal nog uren reizen waarin je zit en staat. Ga je op je bestemming naar bed, dan trek je ze uit. Heb je een medische reden om compressie te dragen, leg deze vraag dan voor aan je huisarts.

Waarom zwellen mijn benen op in het vliegtuig?

Je zit stil, waardoor je kuitspier niet meehelpt om bloed omhoog te krijgen. Ook zit je met gebogen knieen en drukt de rand van de stoel tegen je bovenbenen. De droge cabinelucht en het feit dat je vaak minder drinkt, werken dezelfde kant op. Vocht zakt naar je onderbenen en blijft daar.

Wat kan ik doen tegen dikke benen na het vliegen?

Loop na de landing een stuk, zodat je kuitspieren weer aan het werk gaan. Drink water en blijf de eerste uren in beweging in plaats van meteen te gaan zitten. Draag je compressiekousen, hou ze dan aan tot je op je bestemming hebt rondgelopen.

Wat is het verschil met gewoon een dikker paar sokken aantrekken?

Een dikke sok is warmer en zachter, maar oefent overal dezelfde lichte druk uit. Bij een compressiekous is de druk juist bewust ongelijk verdeeld: het hoogst net boven je enkel en aflopend richting je kuit. Dat verloop is het werkzame deel, en dat krijg je niet door een tweede paar sokken aan te trekken.

Wat zijn vliegtuigsokken?

Vliegtuigsokken zijn compressiekousen, benoemd naar het moment waarop je ze draagt. Het gaat om een kous die druk uitoefent op je onderbeen, het hoogst net boven je enkel en aflopend richting je kuit. Je komt ze ook tegen als reissokken, reiskousen of steunkousen voor het vliegtuig.

Wat is het verschil tussen vliegtuigsokken en compressiekousen?

In de praktijk niets. Vliegtuigsokken, reissokken en reiskousen zijn allemaal namen voor een kous met een aflopend drukverloop over het onderbeen, benoemd naar het gebruiksmoment. Compressiekousen is de bredere, technische term.

Wat is het verschil tussen steunkousen en compressiekousen voor het vliegtuig?

Het principe is hetzelfde. Steunkousen is de term die vooral in medische context wordt gebruikt, bij kousen die op advies van een arts worden gedragen en soms op maat worden aangemeten. Compressiekousen is de bredere term, die ook sport- en reiskousen omvat.

Welke compressiekousen zijn het beste voor in het vliegtuig?

Voor een lange vlucht ligt het hoge model tot net onder de knie voor de hand, omdat dat het volledige verloop van enkel naar kuit benut. De SOLIT compressiekous valt in compressieklasse 2 met 23 tot 32 mmHg. Belangrijker dan het model is dat je de juiste maat kiest.

Welke kleur compressiekousen kies je voor in het vliegtuig?

De compressiekousen zijn er in zwart en wit, de modellen voor dagelijks gebruik in beige, blauw en grijs, tinten die onopvallend onder een broek blijven.

Welke maat compressiekousen heb ik nodig?

De SOLIT compressiesokken zijn er in drie maatranges: 35-38, 39-42 en 43-46. Kies de range waarin je schoenmaat valt. Ga bij twijfel niet een maat groter zitten in de hoop dat het comfortabeler is, want een te ruime kous bouwt het drukverloop niet op zoals bedoeld.

Draag je nog een sok onder of over je compressiekousen?

Nee. Een compressiekous met voet draag je direct op je huid, net als een gewone sok. Een extra laag eronder of eroverheen verandert de manier waarop de kous aansluit, en juist die aansluiting bepaalt of het drukverloop klopt.

Hoe trek je compressiekousen aan?

Op droge benen en met droge handen. Rol de kous binnenstebuiten op tot aan de hiel, zet je voet erin, leg de hiel goed en rol de kous daarna langzaam omhoog over je kuit. Trek niet aan de boord om hem hoger te krijgen, want dat rekt precies het deel uit dat de kous op zijn plek houdt.

Kun je je schoenen uitdoen tijdens de vlucht?

Dat mag en veel reizigers doen het. Houd er wel rekening mee dat je voeten tijdens de vlucht opzwellen, waardoor je schoenen bij de landing strakker kunnen zitten dan bij het instappen. Draag je compressiekousen, dan hou je die gewoon aan als je je schoenen uitdoet.

Moet ik een of twee paar meenemen op reis?

Voor de vlucht zelf is een paar genoeg. Twee paar is praktisch voor de terugreis en voor de dagen waarop je veel gaat lopen op je bestemming. Wassen kan onderweg, maar drogen kost tijd: maximaal 30 graden, niet in de droger en niet op de verwarming.

Zijn er aparte vliegtuigsokken voor dames en heren?

Nee. Compressiekousen voor het vliegtuig zijn voor dames en heren hetzelfde product: het drukverloop, de materialen en de constructie zijn gelijk. Het verschil zit in de maat en de kleurkeuze. De ranges 35-38, 39-42 en 43-46 dekken zowel dames- als herenmaten.

Zijn compressiekousen ook nuttig op een lange autorit of treinreis?

Ja, want het onderliggende probleem is stilzitten en niet het vliegen zelf. Op een lange autorit kun je je benen als bestuurder nauwelijks verleggen, en op een treinreis zit je vaak alsnog uren achter elkaar.

Helpen compressiekousen tegen trombose tijdens het vliegen?

Dat is een medische vraag, en het antwoord verschilt per persoon: je leeftijd, je gezondheid en eventuele medicatie spelen allemaal mee. Val je in een risicogroep of twijfel je, bespreek het dan met je huisarts voor je vertrekt.

Kun je compressiekousen ook dragen als je zwanger bent en gaat vliegen?

Compressie tijdens de zwangerschap is een medische afweging. Overleg met je verloskundige of huisarts welke kous en welke klasse in jouw situatie passen voordat je op reis gaat.